Jaarthema's 2008
JEWEL OF THE... HC ON THE MOVE
Jewel of the..... HC on the move richtte zich op de stedelijke ontwikkeling in Utrecht, in het bijzonder de ontwikkeling van het winkelcentrum Hoog Catharijne. Het winkelcentrum is begin jaren '70 gebouwd als revolutionair winkelgebied, maar al tijdens de bouw werden er concessies gedaan die het oorspronkelijke ontwerp en de achterliggende visie van het ontwerpteam afzwakten. Na de oplevering van Hoog Catharijne werden er in de loop der tijd meer en meer aanpassingen gedaan waardoor er weinig meer over is gebleven van het revolutionaire idee. Hoog Catharijne is niet meer toegerust op het publiek en de behoeften van deze tijd. Met een groep van tien kunstenaars wordt er een onderzoek gedaan naar de herontwikkeling van Hoog Catharijne en alle agenda's die daarmee te maken hebben. Vanuit verschillende standpunten en disciplines (architectuur, planologie, politiek en commercie) wordt er gekeken naar de oorsprong van het huidige winkelcentrum en hoe die in verhouding staat met de plannen voor nieuw Hoog Catharijne. In hoeverre is een utopisch beeld van een transparant, comfortabel en luxe winkelcentrum dat jaarlijks 40 miljoen bezoekers moet verwerken, daadwerkelijk uit te voeren als er belangen van verschillende partijen mee gemoeid zijn?
Het traject begon op 11 februari 2008 met een algemene oriëntatie in de thematiek aan de hand van artikelen, het bezoeken van tentoonstellingen en het ontwikkelingsgebied en discussies. Daarna volgde een reeks expertmeetings met input van specialisten op het gebied van sociologie, planologie, urbanisatie en beeldende kunst. Vanuit een denktank, die gevormd wordt door de deelnemende kunstenaars en de experts, werd een vraagstelling geformuleerd die specifiek van toepassing is op de ontwikkeling van winkelcentrum Hoog Catharijne. Aan de hand van de vraagstelling werden er events georganiseerd door de kunstenaars. Uiteindelijk vond er een tentoonstelling plaats in Hoog Catharijne zelf. Het gehele onderzoekstraject inclusief de tentoonstelling is gedocumenteerd in de publicatie 'Expodium Edition on Art and Urbanism #1'.
-
UT-OPIA
'Town planners and architects still tend to think in terms of the four functions of the city as defined by Le Corbusier in 1933: living, working, traffic and recreation. This oversimplification reflects opportunism rather than insight into and appreciation of what people want today, with the result that the city is rapidly becoming obsolete.' Constant Nieuwenhuis, Nieuw Urbanisme, in Provo #9, 12 mei 1966.
Het project richtte zich aan de hand van Nieuw Hoog Catharijne op het Utopische gedachtegoed van dit moment. Hoe zien we de toekomst in de architectuur en planologie van onze steden, wat is de hedendaagse tendens en wat betekenen bijvoorbeeld de ideeen van Constant hier nog in? Voldoet het nieuwe Hoog Catharijne aan de nieuwe tendens en wensen van vandaag?
De rol van de inwoners, werknemers, en bedrijven in de stad is bij de planning en ruimtelijke inrichting slechts gering, terwijl dit de grootste groep is die het meest met de stad te maken heeft. Het is momenteel maar een kleine groep beleidsmakers die voor deze grote groep gebruikers bepaalt hoe hun samenleving eruit komt te zien. Met dit tweede traject poogt Expodium de beleidsmakers en de gebruikers met elkaar te confronteren. Dit doen we door naar aanleiding van dit project workshops, safari's door Hoog Catharijne en bijeenkomsten te organiseren waarin, onder leiding van beeldend kunstenaars, deze twee groepen geconfronteerd worden met elkaars standpunten.
Het nieuwe winkelcentrum is gericht op de consument van de toekomst. Ook moet het een functie krijgen die verder gaat dan puur een plek om te winkelen. Corio zelf refereert aan het nieuwe Hoog Catharijne als een stadscentrum, in plaats van een winkelcentrum. Het moet ook een grote sociale functie krijgen, een stadse sfeer waar plaats is voor pleinen, gezellige terrassen en straatmuzikanten. Een centrum waar de consument zich in een heuse stad kan wanen. Voor Expodium een interessant gegeven om als uitgangspunt te nemen en na te gaan in hoeverre de visie over dit nieuwe 'stadscentrum' kenmerkend is voor de hedendaagse opvattingen over de toekomstige stad en samenleving. Geldt ook hier dat de ontwikkelaar, Corio, bepaalt wat de gebruiker wil, zonder dat deze erover geraadpleegd wordt?